Morgunbla­i­ 11. nˇvember 1997.


VefrŠn atvinnumi­lun upplřsir um lausar st÷­ur vi­ norrŠnu hßskˇlana

HVER ┴ Ađ F┴ STÍđUNA ?

┴ veraldarvefnum vinnur Evrˇpsk atvinnumi­lun stŠr­frŠ­inga gegn leynd og "klŠ­skerasni­num" auglřsingum vi­ mannarß­ningar Ý hßskˇlasamfÚlaginu. Gunnar Hersveinn rŠddi vi­ stofnanda hennar dr. Sigmund Gu­mundsson lektor vi­ Lundarhßskˇla. ┴ Bretlandi leggja stjˇrnendur hßskˇladeilda metna­ sinn Ý a­ fß sem flesta til a­ sŠkja um lausar st÷­ur vi­ deildir sÝnar. Auglřst er vel og rŠkilega, me­al annars Ý ritinu Times Higher Education Supplement sem segir frß lausum hßskˇlast÷­um vÝ­a um heim. Markmi­i­ er a­ fß hŠfasta manninn til starfa. Vi­ sumar hßskˇladeildir ß Nor­url÷ndunum og vÝ­ar Ý Evrˇpu er hins vegar anna­ uppi ß teningnum. Auglřsingar eftir starfsm÷nnum vir­ast stundum vera "klŠ­skerasni­nar" handa fyrirfram ßkve­num einstaklingi. ═ oktˇberlok ur­u talsver­ bla­askrif Ý Lundi vegna rß­ningar hagfrŠ­iprˇfessors og kom ■ar fram a­ allt frß ■vÝ ßrinu 1926 hafa a­eins menn mennta­ir Ý Lundi veri­ rß­nir vi­ hagfrŠ­ideildina ■ar. Ůetta hafa sumir kalla­ "faglega ˙rkynjun" e­a a­ "hver sÚ undan ÷­rum". Dr. Sigmundur Gu­mundsson stŠr­frŠ­ingur og lektor vi­ Lundarhßskˇla ■ekkir atvinnumarka­inn bŠ­i ß Englandi og ß Nor­url÷ndunum. Hann var­ doktor Ý Leeds og hefur starfa­ vi­ hßskˇla ß ═slandi, Ý Danm÷rku og n˙ Ý SvÝ■jˇ­. Hann hefur markvisst unni­ gegn leynd og vafas÷mum auglřsingum og stofna­i Ý febr˙ar sÝ­astli­num samnorrŠna atvinnumi­lun stŠr­frŠ­inga og t÷lfrŠ­inga ß veraldarvefnum. "═ BandarÝkjunum flytja st˙dentar sig gjarnan ß milli hßskˇla og reglan er s˙ a­ rß­a ekki ˙tskrifa­a nemendur sÝna til starfa. Ůeir ■urfa a­ sŠkja Ý skˇla sem ■eir lŠr­u ekki vi­ sjßlfir," segir Sigmundur, "■ar og Ý Bretlandi er sporna­ gegn ■vÝ a­ kennarar geti komi­ ■vÝ til lei­ar a­ nemendur ■eirra sÚu rß­nir vi­ sama skˇla, me­al annars til a­ tryggja sjßlfstŠ­i frŠ­imannanna." ┴ Nor­url÷ndunum hafa veri­ Ý gildi l÷g um a­ allar hßskˇlast÷­ur sÚu auglřstar en hinn mannlegi veikleiki a­ hygla sÝnu eigin fˇlki er ■ar sřnilegri, a­ mati Sigmundar, a­ minnsta kosti er meira um ■a­ a­ vinir og fyrrverandi nemendur sÚu rß­nir ß deildirnar. Stundum vir­ist manni svo sem reynt sÚ a­ fara Ý kringum reglurnar me­ ■vÝ a­ beita vel■ekktum a­fer­um," segir Sigmundur. Fyrst koma valdhafar hßskˇladeildarinnar sÚr saman um hver eigi a­ fß hina lausu st÷­u. Svo er klŠ­skerasaumu­ auglřsing samin me­ skilyr­um sem a­eins einn ma­ur getur uppfyllt. Stundum vantar bara augnlitinn og skˇn˙meri­. Loks sjß menn til ■ess a­ sta­an sÚ ekki auglřst of vÝ­a. Deildin vir­ist ■vÝ me­ ÷­rum or­um ekki vilja a­ frÚttir um lausu st÷­una berist og ekki heldur a­ margir geti uppfyllt skilyr­in sem sett eru, heldur kannski a­eins einn, oft fyrrverandi nemandi ß deildinni. Sigmundur ßkva­ a­ breskri fyrirmynd a­ reyna a­ brjˇta upp ■etta of algenga mynstur ß Nor­url÷ndunum. Hann stofna­i sÝ­u ß veraldarvefnum, ˙tvega­i sÚr samb÷nd Ý hßskˇlum og upplřsti um allar ■Šr lausar st÷­ur stŠr­frŠ­inga og t÷lfrŠ­inga sem hann ■ekkti til. Svo sendi hann fj÷lm÷rgum starfssystkinum sÝnum upplřsingar um sÝ­una. Ůetta var­ ekki vinsŠlt hjß sumum einkum eldri hßskˇlam÷nnum sem fannst hann vera a­ brjˇta hef­bundnar si­areglur. Langflestir virtust ■ˇ ßnŠg­ir og vildu margar deildirnar fß tilvÝsun frß sÝ­unni hans og upplřsa ■ar um lausar st÷­ur sÝnar. "Sumum fannst Úg vera a­ skipta mÚr a­ ■vÝ sem mÚr kŠmi ekki vi­," segir Sigmundur, "en Úg er bara a­ upplřsa um ■a­ sem allir hafa rÚtt ß a­ vita ■vÝ hßskˇlar ß Nor­url÷ndum eru reknir fyrir skattpeninga almennings." SamnorrŠna atvinnumi­lunin var k÷llu­ Nordic-Math-Job og fyrsti stu­ningurinn barst fljˇtlega frß stŠr­frŠ­i- fÚl÷gunum ß ═slandi og Ý Danm÷rku. N˙ er mi­lunin rekin Ý samvinnu vi­ ÷ll norrŠnu fÚl÷gin. Veffang sÝ­unnar er http://www.matematik.lu.se/nordic/index.html D÷nsk kona, sem situr Ý stjˇrn Evrˇpusambands stŠr­frŠ­inga, var­ svo hrifin af hugmynd Sigmundar a­ h˙n lag­i til vi­ sambandi­ a­ hi­ sama yr­i gert fyrir alla Evrˇpu. ═ aprÝl sÝ­astli­num var Sigmundur svo be­inn um a­ hafa yfirumsjˇn me­ verkinu. Evrˇpska sÝ­an heitir Euro-Math-Job og mß finna hana ß http://www.matematik.lu.se/nordic/Euro-Math-Job.html Ůar eru auglřstar lausar hßskˇlast÷­ur Ý stŠr­frŠ­i og t÷lfrŠ­i ß Nor­url÷ndum, Bretlandi, ═talÝu og Ý Ůřskalandi og reyndar lÝka Ý BandarÝkjunum, ┴stralÝu og Kanada. StŠr­frŠ­ifÚlag hvers lands sÚr um a­ koma upplřsingunum ß Neti­. Fleiri Evrˇpul÷nd munu koma inn Ý ■etta samstarf fljˇtlega. Ůjˇ­erni er aukaatri­i ■egar rß­i­ er Ý hßskˇlast÷­ur, a­ mati Sigmundar, og metna­ur hßskˇla ß a­eins a­ vera a­ la­a til sÝn besta fˇlki­, hŠfasta frŠ­imanninn og ■vÝ er eitthva­ bogi­ vi­ ■a­ ■egar st÷­ur eru illa auglřstar. Ůegar Sigmundur starfa­i Ý Kaupmannah÷fn ■urfti hann a­ hafa "njˇsnara" Ý SvÝ■jˇ­ vi­ leit sÝna a­ st÷­u ■ar, ■vÝ sumir sŠnskir hßskˇlar auglřstu ekki st÷­ur sÝnar Ý Kaupmannah÷fn, ■rßtt fyrir a­ stŠr­frŠ­ideildin ■ar hafi fram˙rskarandi starfsm÷nnum ß a­ skipa. "Ůa­ er mikill misskilningur a­ landamŠri ■jˇ­rÝkja eiga a­ gilda ß ■essu svi­i." Hann telur einnig a­ Švirß­ningar hßskˇlamanna komi oft Ý veg fyrir a­ fŠrasta fˇlki­ starfi vi­ hßskˇlana hverju sinni, ■vÝ ■Šr skapa sumum vŠrukŠr­ og ■aulsetu. ═ BandarÝska hßskˇlasamfÚlaginu ver­a menn a­ flytja sig um set einhvern tÝma ß ferlinum, en t.d. Ý Danm÷rku er ■a­ oft mj÷g erfitt a­ fß fˇlk til a­ flytja sig milli ┴rˇsa og Kaupmannahafnar. Sjßlfbo­astarf Sigmundar ß hinni vefrŠnu atvinnumi­lun hefur vaki­ mikla athygli og marga hßskˇlamenn til umhugsunar. Starfi­ hefur ■egar haft jßkvŠ­ ßhrif ß norrŠna marka­inn, kemur ■a­ me­al annars fram Ý ■vÝ a­ n˙ berast fleiri umsˇknir um hverja st÷­u en ß­ur. "Ůa­ er ˇtr˙legt anna­ en a­ sambŠrilegar atvinnumi­lanir gŠtu haft gˇ­ ßhrif Ý ÷­rum greinum," segir Sigmundur a­ lokum, "og or­i­ til ■ess a­ fß fleiri hŠfa einstaklinga til a­ sŠkja um st÷rf vi­ norrŠnu hßskˇlana. ╔g tel reyndar a­ vilji norrŠnu hßskˇlarnir lßta taka sig alvarlega Ý framtÝ­inni ver­i stjˇrnendur ■eirra a­ auglřsa allar lausar st÷­ur ß al■jˇ­legum vettvangi."